Dedicated Server mı Colocation mı? Maliyet ve Sorumluluk Rehberi

Fiziksel sunucu ihtiyacınız olduğunda iki farklı yol vardır: sağlayıcının donanımını kiralamak veya size ait donanımı veri merkezinde barındırmak. Dedicated server kiralama ile colocation arasındaki temel fark donanımın sahibidir. Ancak doğru karar yalnızca mülkiyete bakılarak verilmez. Başlangıç yatırımı, arıza halinde kimin ne yapacağı, enerji ihtiyacı ve hizmetten çıkış planı da bütçeyi belirler.

Bu rehber, teklifleri aynı ihtiyaç listesiyle karşılaştırmak için hazırlanmıştır. Belirli bir sistemin diğerinden her zaman ucuz veya hızlı olduğunu varsaymaz. Aynı CPU, RAM ve disk ihtiyacı olsa bile kullanım süresi ile operasyon ekibiniz sonucu değiştirebilir.

Dedicated server ve colocation arasındaki fark

Dedicated hizmetinde fiziksel sunucuyu kiralarsınız; donanım sağlayıcıya aittir. İşletim sistemi, uygulamalar ve erişim yönetiminin hangi kısmının hizmete dahil olduğu sözleşmeye bağlıdır. Fiziksel sunucunun tek müşteriye tahsis edilmesi, uygulama yönetiminin otomatik olarak sağlayıcıya geçtiği anlamına gelmez.

Colocation hizmetinde ise size ait sunucu, depolama veya ağ cihazları veri merkezinde konumlandırılır. Rack alanı, enerji, bağlantı ve fiziksel operasyon kapsamı için hizmet alırsınız. Donanım satın alma, garanti takibi ve yedek parça planı kendi operasyonunuzun bir parçası olmaya devam eder; fiziksel müdahale hizmetinin kapsamı ayrıca belirlenir.

Toplam maliyeti aynı süre için hesaplayın

İki teklifi de aynı kullanım süresi, bellek, kullanılabilir disk kapasitesi ve bağlantı ihtiyacı üzerinden değerlendirin. Yalnızca aylık rack ücretiyle bütün fiziksel sunucunun kira bedelini karşılaştırmak yanıltıcı olur; ilkinde donanım bedeli ayrı bir kalemdir.

Dedicated toplamı: dönem boyunca ödenecek kira + kurulum/ek yapılandırma + dahil olmayan lisanslar, IP, yedekleme ve yönetim hizmetleri + taşıma gideri.

Colocation toplamı: donanım edinme ve taşıma + dönem boyunca alan, enerji ve bağlantı + bakım/yedek parça + lisans, yedekleme ve ek fiziksel müdahale giderleri.

Örneğin 24 aylık varsayımsal bir değerlendirmede, donanım edinme ve ilk taşıma maliyetinizin toplamını 24’e bölerek colocation aylık giderlerine ekleyebilirsiniz. Bu bir teklif veya muhasebe amortismanı hesabı değildir; peşin yatırımı karar süresine yaymanın basit yoludur. Dönem sonunda donanımın olası satış değerini hesaba katacaksanız belirsiz bir ikinci el tutarını kesin gelir gibi yazmayın.

Donanım zaten elinizdeyse satın alma giderini ikinci kez eklemeyin. Buna karşılık yaşlanan cihazın garanti durumunu, enerji tüketimini ve parça bulunabilirliğini değerlendirin. En düşük ilk ay maliyeti, bütün dönem boyunca en düşük maliyet anlamına gelmez.

Aynı dönemle karşılaştırın

Dedicated ve colocation toplam maliyet hesabı

Kiralık sunucu ve kendi donanımınızı barındırma seçeneklerinin aynı dönemdeki nakit çıkışını karşılaştırın. Elinizdeki tekliflerin KDV hariç TL tutarlarını girin. Bir hizmet başka kaleme dahilse iki kez saymayın; ek maliyeti olmayan alanlara 0 yazın.

Teklifleri aynı kapsamda karşılaştırın

Dönem toplamı = (tek seferlik giderler + ay sayısı × aylık giderler) × (1 + ortak KDV / 100).

Yalnız yöntemi gösteren varsayımsal örnek: 12 ay için bir seçenekte 10.000 TL tek seferlik + 5.000 TL aylık; diğerinde 40.000 TL tek seferlik + 2.500 TL aylık gider olsun. İkisinin de KDV hariç toplamı 70.000 TL, örnekte kullanılan %20 ortak oranla 84.000 TL olur. Bu tutarlar güncel Dedicated veya colocation fiyatı değildir.

Aylık giderlerin dönem boyunca sabit kaldığı varsayılır. Yıllık lisans gibi giderleri aynı döneme uygun aylık eşdeğerle girin; bu yöntem gerçek ödeme takvimini göstermez. Yenileme/parça giderlerini ayrıca girmediyseniz dahil değildir. Finansman, kur değişimi, amortisman, indirilebilir vergi ve donanımın dönem sonunda satılacağı varsayımı kullanılmaz.

Daha düşük nakit çıkışı tek başına doğru seçimi belirlemez. İşlemci, RAM, disk, bağlantı, müdahale kapsamı ve arıza sorumluluğunu bu rehberdeki karşılaştırmayla birlikte değerlendirin.

Rack alanı, enerji ve internet kapasitesini ayrı planlayın

U yüksekliği, cihazın kabinde kapladığı dikey alanı anlatır. Kasa derinliği, ağırlık, ray uyumluluğu ve güç bağlantıları da yerleşimi etkiler. Sunucuların yanında switch ve depolama cihazları varsa onların ihtiyaçlarını da envantere ekleyin.

Enerjiyi güç kaynağı üzerindeki azami değerle eşitlemeyin; gerçek iş yükündeki tüketimi ve açılış gereksinimlerini değerlendirin. Ağ tarafında fiziksel port hızı ile satın alınan internet kapasitesini ayrı yazın. Aynı port değerine sahip iki teklif farklı kapasite veya kullanım koşulları içerebilir.

Hedef Hosting’in Ankara sunucu barındırma seçeneklerinde rack alanı, enerji ve internet kapasitesi ayrı kalemler halinde gösterilir. Bu değerleri kendi donanım listenizle eşleştirerek uygunluğu değerlendirin.

Arıza ve veri kaybı senaryosunda sorumluluk kimde?

“Destek var” ifadesini uygulanabilir bir plana dönüştürün. Disk arızasında parçayı kimin temin edeceğini, cihazı kimin açacağını, müdahale için kimin onay vereceğini ve işlem sonrasında uygulamayı kimin kontrol edeceğini yazın. Donanımın değişmesi, verinin veya uygulamanın otomatik olarak geri geldiği anlamına gelmez.

Planınızda iki hedef bulunmalı: kabul edilebilir veri kaybı aralığı ve hizmeti geri getirmek için kabul edilebilir süre. Bu hedefler, yedeğin sıklığını, nerede saklanacağını ve geri yükleme yöntemini belirlemenize yardımcı olur. NIST SP 800-34 Rev. 1, bilgi sistemleri için süreklilik gereksinimleri ve önceliklerinin değerlendirilmesine ilişkin resmî bir başvuru kaynağıdır. Bir barındırma paketi almak tek başına süreklilik planının yerini tutmaz.

Hangi durumda hangi model daha uygun?

• Donanım yatırımı yapmadan başlayacaksanız: İhtiyacınıza uyan hazır dedicated yapılandırmaları karşılaştırın. Donanım değişim sürecini ve lisans kapsamını teklife dahil edin.
• Kullanmak istediğiniz özel donanımınız varsa: Colocation, mevcut cihazı veri merkezine yerleştirmenizi sağlar. Garanti, parça ve fiziksel erişim sürecini planlayabilecek bir sorumlu belirleyin.
• İhtiyaç kısa sürede değişiyorsa: Satın alınan donanımın yükseltme sınırlarını, kiralık sunucunun değişim koşullarını ve veriyi taşımanın maliyetini birlikte hesaplayın.
• Fiziksel sunucunun tamamını kullanmayacaksanız: VDS kaynak seçenekleri ile ihtiyacınız kadar sanal kaynakla başlama yolunu da değerlendirin.

Donanım kiralama yönünde karar verdiyseniz dedicated server paketlerini karşılaştırın. CPU seçimini ayrıca değerlendirmek için Xeon işlemci karşılaştırması çekirdek ve frekans farklarını açıklar.

Tekliften önce tek sayfalık ihtiyaç listesi hazırlayın

Listede uygulama ve işletim sistemi, mevcut/öngörülen CPU-RAM ihtiyacı, kullanılabilir disk alanı, enerji ölçümü, internet kapasitesi, IP ihtiyacı, lisanslar, yedekleme yöntemi ve bakım sorumlusu bulunsun. İki modelde de aynı gereksinimleri kullanın. Sipariş öncesinde teslim zamanını, dahil olan müdahaleleri, ek ücretleri ve hizmetten ayrılırken izlenecek yöntemi yazılı kapsamla karşılaştırın.

Bu hazırlık, ilk gün çalışacak bir sunucunun yanında arıza, büyüme ve taşıma günlerinde de yönetebileceğiniz bir sistem seçmenize yardımcı olur.